- Là khu kinh tế tổng hợp, đa ngành, đa lĩnh vực với trọng tâm là công nghiệp nặng và công nghiệp cơ bản như: công nghiệp lọc - hóa dầu, công nghiệp luyện cán thép cao cấp, cơ khí chế tạo, sản xuất và lắp ráp ôtô, sửa chữa và đóng mới tàu biển, công nghiệp điện, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất hàng tiêu dùng, chế biến và xuất khẩu... gắn với việc xây dựng và khai thác có hiệu quả cảng biển Nghi Sơn; vận hành theo cơ chế ưu đãi đặc biệt; là động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa và khu vực Bắc miền Trung.

     - Là một khu đô thị công nghiệp - du lịch - dịch vụ quan trọng của tỉnh Thanh Hóa và vùng Nam Thanh - Bắc Nghệ; có ranh giới và quy chế hoạt động riêng.

     - Tổng dân số hiện trạng năm 2006: 80.600 người;

     - Đến năm 2015: khoảng 160.000 người;

     - Đến năm 2025: khoảng 230.000 người.

Tổng diện tích đất toàn khu kinh tế 18.611,8 ha, trong đó:

     - Khu bảo thuế: có diện tích 550 ha.

     - Khu vực thuế quan: có diện tích khoảng 10.498 ha, trong đó:

          + Đất xây dựng công nghiệp: có diện tích khoảng 2.965 ha;

          + Khu cảng biển: có diện tích khoảng 860 ha;

          + Đất các khu du lịch tập trung khoảng 350 ha;

          + Đất xây dựng các khu dân cư (tái định cư, đô thị và dân cư nông thôn) có diện tích khoảng 1.516 ha;

          + Đất các khu trung tâm khoảng 368 ha, bao gồm các trung tâm dịch vụ 121 ha, trung tâm chuyên ngành phục vụ chung toàn khu kinh tế 131 ha, đất trung tâm các khu đô thị khoảng 116 ha;

         + Đất cây xanh khu đô thị khoảng: 428 ha;

         + Đất giao thông: 1.201 ha;

         + Đất khu đào tạo: 195 ha (trong đó bao gồm 102 ha đất khu ở dành cho sinh viên và cán bộ).      

         + Đất sân golf, vui chơi giải trí: 330 ha;

         + Đất cây xanh cảnh quan mặt nước, cây xanh sinh thái,... khoảng 2.121 ha;

         + Đất dự trữ phát triển khoảng : 100 ha;

         + Đất công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật khoảng 40 ha;

         + Đất nghĩa trang nhân dân khoảng 25 ha.

    - Đất khác trong khu kinh tế: có diện tích khoảng 7.563,8 ha bao gồm đất quân sự, đồi núi, cây xanh sinh thái tự nhiên ven sông, mặt nư­ớc sông, hồ, cây xanh sinh thái lâm nghiệp…

a) Chọn đất và hướng phát triển:

     - Khu vực bờ biển từ cửa sông Lạch Bạng về phía Nam tới chân núi Răng Cưa:

         + Tập trung xây dựng phát triển hệ thống cảng và dịch vụ cảng, phát huy hiệu quả khai thác hệ thống cảng Nghi Sơn (gồm cảng tổng hợp và các cảng chuyên dùng) để phục vụ phát triển khu kinh tế, vùng phụ cận và khu vực.

     - Khu vực phía Bắc sông Lạch Bạng:

         + Là khu vực thuận lợi cho phát triển đô thị tập trung tại khu vực hạ lưu sông Lạch Bạng, về 2 phía quốc lộ 1A và về phía Bắc giáp thị trấn Còng, huyện Tĩnh Gia; kết hợp giữa phân bố dân cư tại khu đô thị trung tâm với một số cụm dân cư ngoài khu đô thị.

     - Khu vực phía Nam sông Lạch Bạng:

         + Phía Đông quốc lộ 1A, phát triển khu công nghiệp, đặc biệt là các ngành công nghiệp nặng và công nghiệp cơ bản như: lọc hóa dầu, xi măng, nhiệt điện, luyện cán thép... có nhu cầu lớn về vận chuyển đường biển;

         + Phía Tây quốc lộ 1A: phát triển các khu công nghiệp đa ngành như: cơ khí, lắp ráp ô tô xe máy; công nghiệp giấy, bê tông thương phẩm, chế biến lương thực thực phẩm, đặc biệt là phát triển các ngành công nghiệp sau hoá dầu.

     - Khu vực đồi núi phía Tây:

Kết hợp hệ thống đồi núi, hồ nước phát triển các khu vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng gắn kết với cảnh quan và hệ sinh thái tự nhiên.

     - Khu vực đảo biển:

         + Phát triển du lịch sinh thái tại đảo Nghi Sơn;

         + Khai thác khu vực đảo Mê kết hợp phát triển kinh tế với quốc phòng, chú trọng bảo vệ môi trường sinh thái.